Download Request: Current Document: 875
Time Of Request: Friday, March 31, 2017  12:21:11

Send To:

ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
BURG. OUDLAAN 50
ROTTERDAM, NLD 3062 PA

Terms: (Volberda)

Source: Dutch Language News - Full Text
Project ID: 

1 of 1 DOCUMENT

Het Financieele Dagblad

28 februari 2017 dinsdag 12:00 AM GMT 

Kabinetsadviseur kraakt innovatiebeleid

BYLINE: Ilse Zeemeijer

SECTION: ECONOMIE & POLITIEK; Blz. 7

LENGTH: 1006 woorden

Nederland moet meer subsidie en minder fiscale voordelen geven, zegt innovatie-expert Koen Debackere
Ilse Zeemeijer
Leuven
Nederland moet innovatieve bedrijven en kennisinstellingen meer subsidies geven. Het kabinet zet nu te zwaar in op fiscale voordelen. Die lokken onvoldoende private investeringen in onderzoek en innovatie uit, zegt de Vlaamse innovatie-expert Koen Debackere, adviseur van het Nederlandse kabinet.
De Nederlandse overheid geeft dit jaar (EURO) 130 mln aan subsidies uit voor innovatieprojecten in de topsectoren, waarin de samenwerking tussen overheden, onderzoekers en bedrijven centraal staat. Dit is een peulenschil in vergelijking met de bijna (EURO) 1,8 mrd die innovatieve bedrijven aan belastingvoordelen krijgen. 
De verhouding tussen fiscale voordelen en subsidies is uit balans, concludeert Debackere (55), die sinds een jaar lid is van de Haagse Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI). 'Alleen fiscale stimuli volstaan niet, er moet ook geld voor subsidies bij. De samenwerking in de topsectoren kan geen vervanging zijn voor een gebrek aan middelen. Nederland is het aan zichzelf verplicht in een volgende kabinetsperiode meer geld in onderzoek en innovatie te investeren.' De AWTI stelde eerder (EURO) 1 mrd aan extra subsidies voor.
Die roep om extra geld is geen verkiezingsretoriek, benadrukt de hoogleraar economie aan de Katholieke Universiteit Leuven. 'In Nederland vindt excellent onderzoek plaats, maar je ziet tekenen van erosie.'
Zo dreigt Nederland talent te verliezen aan Duitsland en Zwitserland, die veel meer middelen inzetten om wetenschappers aan te trekken. Debackere is te spreken over de investering in Delftse kwantumcomputers, maar deze is volgens hem tot nu toe uniek. 'Is Nederland in staat vergelijkbare stappen te zetten op het gebied van chemie en energie?' vraagt hij zich af.
In 2011 zaten subsidies nog in het verdomhoekje. Er was te veel versnippering en lang niet elke subsidie werd goed gebruikt. Bovendien lokten de subsidies nauwelijks meer investeringen in het bedrijfsleven uit. Kredieten en fiscale maatregelen voor vernieuwende bedrijven moesten daar verandering in brengen.
Lukt dat ook? Belgisch onderzoek laat zien dat bedrijven de helft van het geld dat ze met aftrekregelingen voor innovatie besparen, gebruiken om de kosten te verlagen. De andere helft wordt geïnvesteerd in meer onderzoek en ontwikkeling. Het Centraal Planbureau concludeerde dat bedrijven de Nederlandse Innovatiebox, een fiscale prikkel om winst te maken op innovatie, vooral inzetten om belasting te ontwijken. En bedrijven die een product van een ander bedrijf namaken, krijgen hetzelfde belastingvoordeel via de wet Bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO) als bedrijven die werken aan een baanbrekend nieuw product.
'Ik zie niet in waarom subsidies slechter zouden zijn dan fiscale vrijstellingen', zegt Debackere. 'De directe effecten van subsidies zijn gemakkelijker te meten dan de effecten van fiscale vrijstellingen.' Maar, benadrukt de hoogleraar: 'De criteria moeten transparant zijn en het effect van de subsidie moet regelmatig worden gemeten.'
Juist doordat de resultaten van instituten en universiteiten in Vlaanderen duidelijk in kaart worden gebracht, zoals het aantal banen in de regio en spin-offs, heeft de Vlaamse overheid het innovatiebudget altijd op peil kunnen en willen houden, zegt Debackere.
Wat is zijn tip voor Nederlandse politici? 'Maak onderzoek en innovatie een wezenlijk onderdeel van het nieuwe regeringsbeleid', adviseert hij. 'Dus: waar gaan we naartoe met innovaties in de energiesector, big data en privacy, gezondheid en vergrijzing? En hoe kan de wetenschap daar een antwoord op geven? Vervolgens moeten politici wetenschappers vertrouwen geven en bedrijven stimuleren om mee te doen. Dat is uw innovatiebeleid.'
Met alle fiscale voordelen voor innovatieve bedrijven heeft Nederland een 'heel liberaal' innovatiebeleid, constateert Henk Volberda, hoogleraar strategisch management en ondernemingsbeleid aan de Erasmus Universiteit. 'Zeker als je ons beleid vergelijkt met dat van Zweden, waar alleen maar directe subsidies worden verstrekt.'
Toch moet een nieuwe regering de fiscale voordelen niet overboord gooien, benadrukt Volberda. 'Met belastingvoordelen kan Nederland bedrijven die veel aan R&D doen, aantrekken en behouden. Buitenlandse bedrijven zijn vaak innovatiever dan Nederlandse.'
Het geld voor directe subsidies mag wel omhoog. 'Maak net als Zweden een keuze voor een aantal grote maatschappelijke uitdagingen en investeer daar fors in. Waar gaat Nederland over twintig jaar zijn geld mee verdienen? Die keuze wordt in het topsectorenbeleid niet gemaakt.'
Het ligt in ieder geval niet voor de hand om meer geld uit te geven aan fiscale voordelen, zegt Bas Straathof van het Centraal Planbureau. 'Een verruiming van de wet Bevordering speur- en ontwikkelingswerk zal waarschijnlijk tot weinig extra investeringen in R&D leiden. Overheidsleningen, participaties, prijsvragen en aanbestedingen kunnen wel innovatie in het bedrijfsleven bevorderen.'
De oproep van het bedrijfsleven en wetenschappers om per jaar (EURO) 1 mrd extra aan onderzoek en innovatie uit te geven, vindt in de politiek alleen bij D66 gehoor. Van dit bedrag gaat bij de Democraten (EURO) 400 mln naar fundamenteel onderzoek.
PvdA, CDA, D66 en GroenLinks willen (EURO) 200 mln tot (EURO) 400 mln extra in fundamenteel onderzoek investeren. De ChristenUnie trekt (EURO) 300 mln uit voor toegepast onderzoek.
De SP, GroenLinks en SGP willen de Innovatiebox afschaffen. PvdA, ChristenUnie en D66 bepleiten een hoger belastingtarief voor de winst uit innovatie: 10% in plaats van 5%.
Verschillende partijen bezuinigen op de WBSO, de regeling waarmee bedrijven de loonkosten kunnen verlagen. D66 trekt juist (EURO) 100 mln extra voor de WBSO uit.
'In Nederland vindt excellent onderzoek plaats, maar je ziet tekenen van erosie'
Koen Debackere, hoogleraar economie in Leuven en lid van de Nederlandse Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie.

LANGUAGE: DUTCH; NEDERLANDS

PUBLICATION-TYPE: Krant

JOURNAL-CODE: Het Financieele Dagblad

SUBJECT: European Union Institutions (92%); Public Finance (84%); Multinational Corporations (80%); New Products (78%); Taxes + Taxation (77%); Science + Technology (68%)

LOAD-DATE: February 27, 2017

Copyright 2017 Het Financieele Dagblad B.V.
All Rights Reserved